प्रोफेसनल कामको 'अनप्रोफेसनल' आग्रह


प्रसंग १ - डोजर इञ्जिनियरिङ्ग
--------------------------------

कुरो, सुरुबाटै सुरु गरौँ।
एस.एल.सी पछि I.E. पढ्न पोखरा लामाचौरको ईञ्जिनियरिङ्ग क्याम्पस भर्ना भएको थिएँ। बिषय थियो 'ईलेक्ट्रोनिक्स'। पढाई सुरु भएको थिएन। तर भर्ना गरेदेखि नै आफूलाई हल्का 'ईन्जिनियर फ़िलिङ्ग' आईसकेको थियो। ई वाज अलमोस्ट यान इन्जिनियर। 
पोखरा पढ्न थालेको बर्षदिन जस्तोमा जाडो बिदा पारेर घर आएको थिएँ। गाउँमा बाटो बन्ने भयो। बुलडोजर चल्यो। त्यत्रा बडे बडे ढिस्का डोजरले सम्मै पार्यो। घरजत्रो भाँडो भिर भिरै कुद्यो। चिलाउनेका रुख, कटुसका झाडी स्वाहा पार्यो। दुनियाँ चकित! चौतारामा तास खेलेर बिताउने टोलि, पँधेरामा गफ गरेर बिताउने जमात, केटाकेटी, बुढाखाडा, सबैको नयाँ दिनचर्या सुरु भयो-  दिनभरी डोजरले बाटो खनेको हेर्ने। डोजरको ड्राईभर नयाँ सेलिब्रेटी थियो। 


एक बिहान गाउँका भद्र भालाद्मीहरु चौतारामा भेला भएका थिए। ठ्याक्कै के मुद्दाको छिनोफानो गर्न भेला भएका थिए, बिर्सिएँ। अनेकथरि प्रसंगबिचमा यत्तिकैमा कसैले फ्याट्ट भन्यो - "ल, बल्ल हाम्रो गाउँको इन्जिनियर आयो, केटो तगडा छ। लौ लौ भन, यो बाटो कत्तिको मिलेको छ?"। 

बुढाहरुको गफ सुन्न हुलमुलमा पस्ने बित्तिकै जिम्मेवारी लगाईदिए, म जिल्ल परें। न आफ्नो बिषय, न सामान्य आईडिया। "काका, बाटो नाप्न त जिल्लाका ओभरसियर छँदै छन् नि, म त इलेक्ट्रोनिक्सको मान्छे, भर्खर I.E फर्स्ट ईयर….", मधुरो स्वरमा यत्ति भन्दै थिएँ, फेरी अर्को प्रश्न आयो - "अब कताबाट बाटो लाँदा राम्रो हुन्छ, लौ सर्बे गर त।" 
वरिपरि हेरें, सबैका आँखा मै तिर छन्। ठुलो प्रेसर पर्यो आफ्नो क्षमतामाथी। अब के गरौँ? जे त पर्ला भनेर मुख फोरें- "काका मेरो बिषय यो होईन। मेरो ईलेक्ट्रोनिक्स हो।" एकै सासमा भनें। माहौल फेरी शान्त भयो। प्रश्नको अपेक्षित उत्तर पाएनन। मलाई आफ्नो इज्जत जोगाउनु पनि थियो। सिधै 'आउँदैन' भन्नलाई क्षमता पनि थिएन। निधारबाट पसिना आउला आउला जस्तो भयो। आफूसंग असम्बन्धित कुरो मलाई आउँदैन  भनेर स्विकार्नु हाम्रो 'जिन'मै थिएन। सिभिल पढ्ने साथीहरुले थियोडोलाईट बोकेर हिंडेको देखेको थिएँ। अब हल्का त्यसकै गफ दिउँ जस्तो लाग्यो, तर खासै कन्फ़िडेन्स आएन।

 "अनि इन्जिनियर पढेर यत्ति भन्न सौदैनस त जेठा?" गाउँका अर्का भलाद्मीले प्रश्न झोसे। अब भने सबैको नजरमा मेरो इन्जिनियरिङ्ग पढाई सुलीमा चढ्ला जस्तो भयो। के को इलेक्ट्रोनिक्स, के को सिभिल, के को कम्प्युटर, 'सल्यानटार सम्मै' थियो। 
"ए.…. के काम लाग्यो त नि खै तैंले इन्जिनेर पढेको? बरु त्यो डोजरको डाइबरले राम्रो पढेछ। छेउकुना मिलाएर त्यत्रो मिसिन घरर चलाउन जानेको छ। तँ त स्कुलमा मात्र फर्स्ट-ब्वाई रैछस", उनले घोर निराशा प्रकट गरे। उनकै समर्थनमा अरु दुइ-चार थान टाउका हल्लिए। मैले डोजरको ड्राइभर, इलेक्ट्रोनिक्स र सिभिलको फरक छुट्याउन प्रयत्न गर्न थालें, तर म भुरोको कुरा त्यस उपरान्त खासै सुनुवाई भएन। एकजना भारतीय पेन्सन थाप्ने काकाले 'हुन त इन्जिनियरका पनि धेरै हाँगा हुन्छन है' भन्न खोज्दै थिए, त्यत्तिकैमा डोजर ड्राइभरको साथी (सायद त्यो बेलाको असिस्टेन्ट हुनपर्छ) आईपुग्यो र सबै उतैतिर झुम्मिए। 
"लामा सरको खाना खाने टाईम हुन आँट्यो, कुखुरो खोज्नपर्ने भयो", उसले महत्वपूर्ण सुचना जारी गर्यो। वडाका गन्यमान्य र हर्ताकर्ता कुखुरो खोज्न लागे। ड्राइभरलाई 'सर' भनेको पहिलोपल्ट त्यहिबेला सुनें। भेला तितरबितर भयो। एकजना बुढा हजुरबुबाले आफ्नो टेक्ने लौरो डोजरतिर सोझ्याउँदै भने- "बडा यत्रा कुरा गर्छौ, हेरी ऊ.…. त्यस्तो पढाई पढ्नपर्छ, छोरो भएर जन्मेपछि।" 

आफुलाई भने त्यत्रो मान पाईने 'डोजर इन्जिनियारिङ्ग' नपढेर जाबो इलेक्ट्रोनिक्स पढेकोमा ठुलो ग्लानि भयो।    

 * * *       


(प्रसंग-२ चाहिँ कम्प्युटर इन्जीनियरिङ्ग पढ्ने त्यस्ता साथीहरुमा समर्पित रहेनछ जसका आफन्तले हरेकपल्ट उनीहरुको घर पस्दा "यो कम्प्युटर अलि छिटो चल्ने बनाइदे" भनेर हैरान पार्छन) 

No comments:

Post a Comment